اگر بدانید که چطور باید از موها مراقبت کنید، می‌توانید همواره موهایی پرپشت و خوش حالت داشته باشید. مو از پروتئین تشکیل می‌شود، بنابراین رعایت یک رژیم غذایی سالم و حفظ بهداشت نقش مهمی در زیبایی و سلامت موها دارد. بنابراین اگر موهایی زیبا و خوش حالت می‌خواهید، باید این موهای ظریف و حساس را با شامپو و نرم کننده مناسب بشویید و از فراورده‌های مناسب برای مراقبت از موها استفاده کنید. همچنین باید روش‌های صحیح خشک کردن و حالت دادن به موها را نیز یاد بگیرید. به علاوه باید سبک زندگی خود را اصلاح کنید تا موهایی سالم داشته باشید.
ساختار مو
ساختار مو عمدتاً از پروتئین کراتین سختی تشکیل می‌شود. تارهای مو ساختاری متشکل از سه لایه مختلف کوتیکول، قشر و مغز دارند؛ کوتیکول یا پوشش مو از لایه‌های متعددی از سلول‌های صاف و نازک تشکیل می‌شود، قشر یا کورتکس مو حاوی کراتین است که در ساختار سلولی مانندی جمع شده است و مغز مو ناحیه باز و نامنظمی در مرکز تار مو است. تمام این لایه‌ها در تعیین خصوصیات مو نقش دارند. مغز مو همواره وجود ندارد و ناحیه‌ای باز و بدون ساختار است. کورتکس یا قشر مو لایه‌ی میانی مو است که منبع اصلی جذب آب و قدرت مکانیکی مو به شمار می‌آید، قشر مو حاوی ملانین است که به تارهای مو رنگ می‌دهد؛ در واقع تعداد، توزیع و نوع دانه‌های ملانین است که رنگ مو را تعیین می‌کند. شکل این فولیکول‌ها شکل قشر مو را تعیین می‌کند و شکل فیبر مو تاثیر مستقیمی بر صاف یا فر بودن مو دارد. فیبر موهای صاف، گرد است و فیبر موهای مجعد یا فر، بیضی شکل یا به شکل‌های دیگر است. کوتیکول پوشش خارجی مو است که با یک لایه مولکولی پوشیده شده است که باعث دفع آب می‌شود.
مراقبت از مو های چرب و خشک
برخی از نکاتی که برای مراقبت از موها باید در نظر بگیریم عبارتند از:
شستشوی مو
- موها را با شامپوی باکیفیت بشویید و در شستشوی آنها زیاده‌روی نکنید. اگر بیش از حد موها را بشویید، موها خشک می‌شود، روغن‌های طبیعی آن از بین می‌رود و موها آسیب می‌بیند. موها را حداکثر یک روز در میان یا دو بار در هفته شامپو بزنید.
- از شامپوهایی استفاده کنید که حاوی سولفات یا پارابن نباشد. سولفات ماده‌ای شیمیایی است که باعث کف کردن شامپو می‌شود. پارابن عامل نگهدارنده‌ای است که استفاده طولانی مدت از آن، تحریک و ناراحتی‌های چشم را به دنبال خواهد داشت. این دو ماده شیمیایی هم برای بدن و هم برای محیط اطراف مضر هستند، بنابراین در خرید شامپو دقت کنید و شامپوهایی با پاک کننده‌های طبیعی انتخاب کنید. همچنین شامپویی مناسب نوع موهای خود تهیه کنید. سال‌ها از یک شامپوی قدیمی استفاده نکنید، شامپویی مناسب نوع موی خود پیدا کنید. در این بخش شامپوهای مناسب را برای انواع مو معرفی می‌کنیم:
- موهای فر یا مجعد نیاز به شامپوی نرم کننده یا ضدوزی دارد که حالت کرمی دارد و از روغن‌های طبیعی تهیه شده است.
- موهای صاف یا چرب را باید با شامپوی ملایمی بشویید که برای شستشوی روزانه تهیه شده است.
- موهای رنگ شده یا حالت داده شده را باید با شامپوهای تقویت کننده حاوی عصاره‌ها یا آمینواسیدها بشویید، چون هنگام رنگ کردن یا حالت دادن موها به نوعی به آنها آسیب می‌زنید.
- شامپوی مناسب موهای خشک باید حاوی گلیسیرین و کلاژن باشد تا به بازیابی رطوبت داخلی موها کمک کند.
- از شامپوهای با غلظت بسیار بالای پروتئین استفاده نکنید، چون پروتئین بیش از اندازه باعث شکننده شدن موها می‌شود. درست است که پروتئین ماده اصلی تشکیل دهنده مو است، اما باید حد اعتدال را رعایت کنید و نرم کننده‌هایی با غلظت متعادل از مواد فعال تهیه کنید.
- موهایتان را ماهی یک بار با سرکه سیب شستشو دهید. این کار به تمیزتر و درخشان‌تر شدن موها کمک می‌کند و شوره سر را از بین می‌برد. سرکه سیب و آب گرم را به نسبت یک به سه با هم مخلوط کنید، سر را با آن آب بکشید و بعد موها را مانند همیشه بشویید. بوی تند سرکه بعد از شامپو زدن موها از بین می‌رود.
نرم کردن موهای در هم گره خورده
- از نرم کننده‌ی مناسب نوع، بلندی و آسیب‌دیدگی موها استفاده کنید. قاعده کلی این است که موها را بعد از هر بار شامپو زدن با نرم کننده نیز شستشو دهید، البته موهای رنگ شده بیشتر از موهای طبیعی به توجه و مراقبت نیاز دارد. هفته‌ای یک بار از نرم کننده عمیق استفاده کنید. اگر موهایتان فر و وز است، بعد از هر بار شستشو از نرم کننده عمیق استفاده کنید. می‌توانید نرم کننده و حالت دهنده را خریداری کنید یا محلولی خانگی را برای نرم کردن و حالت دادن به موها تهیه کنید. نرم کننده‌های عمیق برای موها بسیار مفیدند و موها را نرم، سالم و مرطوب نگه می‌دارند. نرم کننده را بعد از ۳۰ ـ ۱۵ دقیقه از روی موها بشویید.
- به روش صحیح از نرم کننده مناسب موهای خود استفاده کنید: اگر موهایتان نازک و سست است، روغن گیاهی را قبل از شامپو روی موهایتان بزنید. برای مثال از روغن اسطوخودوس (لاوندر) و روغن درخت چای استفاده کنید و آن را قبل از شامپو روی کوتیکول مو ماساژ دهید. سرتان را با شامپو بشویید و نرم کننده را از وسط ساقه مو به پایین بزنید. بگذارید نرم کننده یک دقیقه روی موها باقی بماند، بعد موها را آب بکشید. اگر تارهای مو متوسط تا ضخیم است، از مرطوب کننده با آبرسان‌های طبیعی و نرم کننده ملایم استفاده کنید. نرم کننده را روی تمام سر بزنید و بگذارید ۳ ـ ۲ دقیقه روی موها بماند. اگر موهایتان وز است، اجازه دهید نرم کننده ۱۵ ـ ۱۰ دقیقه روی موها بماند، بعد یا آن را آب بکشید یا بگذارید روی موها بماند.
- موها را مرطوب کنید: پنج روغن بادام، کرچک، زیتون، نارگیل و اسطوخودوس را در نسبت‌های برابر با هم مخلوط کنید. به طور متناوب نیز از روغن زرده تخم مرغ استفاده کنید. روغن را روی موهایتان بزنید و بعد از چهار ساعت بشویید. این کار را دو بار در هفته انجام دهید.
حتما بخوانید: کاربرد روش ترمیم مو پی آر پی (PRP)
خشک کردن موها
- گره موها را قبل از خشک کردن با شانه دندانه درشت باز کنید. موی مرطوب آسیب‌پذیر است و به راحتی می‌شکند، بنابراین نباید آن را برس بکشید. در عوض نرم کننده را روی موها اسپری کنید و بعد گره‌ها را با شانه دندانه درشت از هم باز کنید. به این ترتیب گره‌ها باز می‌شود و مو بدون آسیب دیدن صاف می‌شود. روش دیگر این است که گره‌ها را با انگشتانتان از هم باز کنید. موها را از پایین شانه کنید و به تدریج به طرف ریشه مو پیش بروید. تا زمانی که پایین موها گره خورده است، شانه را محکم از بالا تا پایین موها نکشید. اگر موهایتان فر و وز است، اول موهایتان را با نرم کننده مرطوب و لغزنده کنید، بعد گره‌های آن را از هم باز کنید. بخش‌های کوچکی از موها را با حوصله شانه بزنید.
- اگر ممکن است، بگذارید موها به طور طبیعی خشک شود. خشک شدن مو در معرض هوا سالم‌ترین روش ممکن است. البته خشک شدن موها در معرض هوا مدتی طول می‌کشد، اما موها در درازمدت سالم‌تر خواهد ماند. اگر حالت دادن موها ضروری نیست، از سشوار استفاده نکنید، چون حرارت سشوار به موها آسیب می‌زند. اگر عادت دارید که شب‌ها قبل از خواب دوش بگیرید، موها را رو به بالا جمع کنید و بگذارید در طول شب خشک شود. به این ترتیب موها باید صبح خشک باشد؛ البته اگر موهایتان بسیار بلند یا پرپشت باشد، به این روش خشک نخواهد شد.
- برای اینکه موها سریع‌تر خشک شود و لخت باشد، سشوار را روی حالت گرم قرار دهید. اگر بخواهید موها را صاف یا سریع خشک کنید، لازم است که از سشوار استفاده کنید. اگر لازم است که موها را با حرارت حالت بدهید، سشوار را روی حالت گرم، نه داغ قرار بدهید، شاید به این ترتیب کارتان قدری بیشتر طول بکشد، اما در عوض موها آسیب کمتری خواهد دید. حتماً فراورده‌های محافظت کننده از مو در برابر حرارت را قبل از سشوار کشیدن روی موها اسپری کنید تا حرارت به موها آسیب نزند.
حالت دادن به موها
- بیش از حد موهایتان را شانه نکنید: شانه زدن فولیکول‌هایی را تحریک می‌کند که رشد مو را بهبود می‌دهد. اما زیاده‌روی در شانه زدن به تارهای مو آسیب می‌زند و باعث وز شدن و ایجاد موخوره می‌شود.
- برای داشتن موهایی لخت و خوش حالت از محصولات ضد وز استفاده کنید: سرم‌های کنترل کننده وز را در مقادیر کم روی موها بزنید تا موهای وز و سرکش رام شود. مقدار کمی از محصولات ضد وز معجزه خواهد کرد، بنابراین از این محصولات فقط مقدار کمی به اندازه نخود روی موها بزنید. اگر لازم بود، مقدار را افزایش دهید تا در نهایت به اندازه یک سکه برسد. مراقب باشید، چون زیاده‌روی در استفاده از این محصولات باعث کدر و بدرنگ شدن موها می‌شود. موها را هفته‌ای یک بار با شامپوی شفاف کننده بدون سولفات بشویید تا محصولات ضدوز روی موها جمع نشود و موها را بدرنگ و پوست سر را پوسته پوسته نکند.
- موها را به صورت طبیعی حالت دهید تا خطر آسیب دیدگی موها به حداقل برسد: حالت دادن به موها به خودی خود به آنها آسیب نمی‌زند، اما اگر موها را چند بار در هفته حالت بدهید، فشار و تنش شدیدی به تارهای مو وارد خواهد شد. حتی‌الامکان از صاف کردن، فر کردن، تاب دادن و دکلره کردن موها اجتناب کنید و موها را کمتر رنگ کنید. بستن موها با کش باعث گره خوردن آنها می‌شود و فولیکول‌های مو را از بین می‌برد. مدل‌هایی را که نیاز به محکم کشیدن موها یا عقب بردن موها دارد، فراموش کنید. مدل‌هایی مانند بافت آفریقایی یا دم اسبی محکم به ریشه‌های موها آسیب می‌زند و فشار شدیدی را به فولیکول‌ها وارد می‌کند. در عوض مدل‌ها و شینیون‌های شلی مانند دم اسبی شل را انتخاب کنید تا هم موها مرتب باشد و هم از فراورده‌های حالت دهنده کمتری استفاده کرده باشید. همچنین می‌توانید موهایتان را رها کنید و فقط یک تل یا هدبند زیبا به سر بزنید.
- اگر لازم است موهایتان را به صورت دوره‌ای رنگ کنید و حالت دهید: رنگ کردن و حالت دادن به موها آسیب قابل توجهی را به آنها می‌زند. افرادی که موهای طبیعی خود را ترجیح می‌دهند، غالباً با آسیب‌های ناشی از رنگ کردن و حالت دادن موها مواجه نمی‌شوند. اگر لازم است که موهایتان را رنگ کنید، دست‌کم این کار را هر چند وقت یکبار انجام دهید تا مو در این مدت قدری فرصت نفس کشیدن داشته باشد. مطمئن باشید که با ایجاد این وقفه‌ها به موهایتان کمک خواهید کرد.
- موهایتان را به طور مرتب کوتاه کنید: بهترین روش برای درمان موخوره این است که موهایتان را به طور مرتب، تقریباً ۶ سانتیمتر بالاتر از محل موخوره کوتاه کنید. بسیاری از بانوانی که همواره موهای خوش حالت و بدون موخوره دارند، موهایشان را هر ۸ ـ ۶ هفته یکبار قدری کوتاه می‌کنند.
حفظ و ارتقاء سلامت عمومی
- تغذیه سالم داشته باشید: ویتامین‌های مورد نیاز موها را تامین کنید. چون مو از پروتئین تشکیل شده است، باید رژیم غذایی متعادلی را رعایت کنید که پروتئین گوشت قرمز بدون چربی، غلات کامل، میوه و سبزی به وفور در آن وجود داشته باشد. تغذیه سالم حالت و ظاهر موها را بهتر می‌کند. برنامه غذایی‌تان را اصلاح کنید تا بعد از مدتی از درخشش موهای خوش حالتتان لذت ببرید. صبر داشته باشید، چون تغذیه تاثیر آنی بر روی موهای فعلی ندارد، اما مطمئن باشید که تاثیر چشمگیری بر روی موهای جدیدی دارد که در حال رشد هستند.
- آب بدن را تامین کنید: هر روز حداقل ۸ لیوان آب یا مایعات دیگر بنوشید تا آب مورد نیاز بدن تامین شود. غذاهایی مانند سوپ، میوه و سبزیجات نیز به جذب مایعات کمک می‌کنند. این کار به سالم ماندن بدن و موها کمک می‌کند. آب بهترین انتخاب است، البته نوشیدن چای، آب میوه و نوشیدنی‌های دیگر نیز برای تامین آب بدن مفید است. اگر فعالیت بدنی دارید، آب بیشتری بنوشید.
- استرس را از زندگی‌تان حذف کنید: عامل‌های استرس‌زای فیزیکی و روحی به موها نیز آسیب می‌زند. استرس یکی از علل ریزش مو است، بنابراین اجازه ندهید که استرس بر شما غلبه کند. برای این منظور لازم است که روش‌های سالمی، مانند یوگا، دوچرخه سواری، مدیتیشن یا ورزش‌های دیگر را برای تخلیه استرس خود پیدا کنید.
